Czym jest restrukturyzacja kredytu i kiedy warto z niej skorzystać?

Restrukturyzacja kredytu to rozwiązanie dla osób, które zaczynają mieć realne problemy ze spłatą zobowiązań. Poniżej wyjaśniam, na czym polega, jakie ma formy, jakie niesie skutki i jak przygotować wniosek tak, aby bank mógł go ocenić szybko i merytorycznie.

Czym jest restrukturyzacja kredytu?

Restrukturyzacja to zmiana warunków spłaty Twojego kredytu tak, aby można było go dalej spłacać bez narastania opóźnień.

Restrukturyzacja kredytu polega na modyfikacji warunków umowy, aby dopasować je do aktualnej sytuacji finansowej kredytobiorcy. Banki stosują to rozwiązanie, bo w wielu przypadkach jest tańsze i bezpieczniejsze niż windykacja lub spór sądowy.

Istotne: możliwość złożenia wniosku o restrukturyzację nie jest „uprzejmością” banku. Zgodnie z art. 75c Prawa bankowego, gdy pojawiają się opóźnienia w spłacie, bank wzywa do zapłaty, wyznacza termin nie krótszy niż 14 dni roboczych i informuje o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację zadłużenia. Po otrzymaniu wniosku bank powinien go rozpatrzyć, a w razie odmowy przekazać uzasadnienie.

• obniżenie miesięcznych rat,
• wydłużenie okresu kredytowania,
• czasowe zawieszenie spłaty kapitału (karencję),
• czasową zmianę kosztu odsetkowego (np. marży),
• przewalutowanie lub zmianę harmonogramu.

Jakie są formy restrukturyzacji kredytu?

Bank może zaproponować różne sposoby dopasowania umowy do Twojej sytuacji, najczęściej w jednym z poniższych wariantów.

1. Wydłużenie okresu kredytowania, obniża ratę, ale podnosi koszt całkowity. Przykład (założenia: raty równe, oprocentowanie stałe 7%): kredyt 300 000 zł na 20 lat to rata ok. 2326 zł, a na 25 lat ok. 2120 zł, przy czym suma odsetek rośnie o ok. 77 900 zł.
2. Karencja, zawieszenie spłaty kapitału, czyli przez ustalony czas spłacasz tylko odsetki. Karencja nie oznacza pełnego zawieszenia płatności, bo odsetki zwykle nadal są naliczane i płatne.
3. Zmiana kosztu odsetkowego, bank może czasowo obniżyć marżę lub wprowadzić inne uzgodnione modyfikacje kosztowe. To zależy od polityki banku i oceny ryzyka.
4. Przewalutowanie kredytu, na przykład zmiana waluty na PLN. W praktyce dotyczy przede wszystkim kredytów walutowych.
5. Zmiana harmonogramu, dopasowanie struktury rat do nieregularnych dochodów (np. sezonowych) lub uzgodniona zmiana sposobu spłaty.

Rodzaje kredytów a restrukturyzacja

• Kredyt hipoteczny: długoterminowy, zabezpieczony hipoteką. Często da się połączyć restrukturyzację z FWK. Uważaj na koszt całkowity przy wydłużeniu okresu spłaty.
• Kredyt gotówkowy: krótszy okres spłaty, mniejsza elastyczność. Często w grę wchodzi wydłużenie, czasowe obniżenie rat lub konsolidacja.
• Kredyt firmowy: bank zwykle wymaga dodatkowych danych (np. sprawozdań, prognoz, planu naprawczego). Zmiany mogą dotyczyć rat, ale też zabezpieczeń i warunków umowy.

Tabela porównawcza form restrukturyzacji kredytu

Kiedy rozważyć restrukturyzację kredytu?

Reaguj wtedy, gdy widzisz, że zaczynasz mieć problem z terminową spłatą, a nie dopiero po narastających zaległościach.

Restrukturyzacja jest uzasadniona, gdy:

• dochody spadły,
• wydatki wzrosły (np. choroba, utrata pracy, wzrost kosztów utrzymania),
• pojawiły się opóźnienia albo widzisz wysokie ryzyko opóźnień w najbliższych miesiącach.

Im szybciej zaczniesz rozmowę, tym większa szansa na łagodniejsze warunki. Bank zwykle lepiej ocenia klienta, który pokazuje plan i dokumenty zanim powstaną duże zaległości.

Jak złożyć wniosek o restrukturyzację? Instrukcja krok po kroku

1. Oceń sytuację i wskaż rozwiązanie, którego potrzebujesz, na przykład karencja, zmiana rat lub wydłużenie okresu spłaty.
2. Zbierz dokumenty: umowę kredytową, potwierdzenia dochodów, PIT-y, wyciągi, dokumenty z ZUS lub PUP, faktury, dokumentację medyczną, jeśli dotyczy.
3. Napisz uzasadnienie konkretnie, z liczbami: spadek dochodu, wzrost kosztów, przewidywany czas trudności i plan powrotu do normalnych spłat.
4. Złóż kompletny wniosek w oddziale lub online i zachowaj potwierdzenie złożenia.
5. Negocjuj warunki, po akceptacji podpisz aneks i poproś o harmonogram po zmianach.

Jak skutecznie negocjować z bankiem? Praktyczne techniki

Negocjacje z bankiem są rozmową o ryzyku i planie spłaty. Bankowi zależy, aby kredyt był spłacany, a nie przekazany do windykacji. Twoją pozycję wzmacnia znajomość praw, dokumenty oraz realny plan.

Przygotuj swoją BATNĘ

BATNA (Best Alternative to a Negotiated Agreement) to Twoja najlepsza alternatywa, jeśli nie dojdzie do porozumienia. Dla Ciebie może to być FWK, sprzedaż nieruchomości albo konsolidacja. Dla banku alternatywą jest windykacja i ryzyko sporu. BATNA nie służy do straszenia, tylko do tego, abyś wiedział, jakie masz opcje i jakie są ich koszty.

Przykładowe zwroty do użycia

• „Zgodnie z art. 75c Prawa bankowego składam wniosek o restrukturyzację i proszę o przedstawienie możliwych wariantów zmiany warunków spłaty.”
• „Moja sytuacja ma charakter przejściowy. Karencja na 6 miesięcy pozwoli mi wrócić do terminowej spłaty zgodnie z harmonogramem.”
• „Proszę o ocenę wariantu wydłużenia okresu spłaty oraz przedstawienie harmonogramu po zmianie, abym mógł porównać koszt całkowity.”

Postawa i komunikacja

Zachowuj spokój, mów konkretnie i pokazuj dokumenty. Zamiast przepraszać, przedstaw: przyczynę, wpływ na budżet, plan naprawczy i proponowane rozwiązanie, które zwiększa szansę na dalszą terminową spłatę.

Ile kosztuje restrukturyzacja kredytu?

• Opłata za aneks: często 100–500 zł, zależnie od taryfy opłat banku.
• Zmiana marży lub warunków kosztowych: bank może wprowadzić modyfikacje kosztowe jako element oceny ryzyka.
• Koszty zabezpieczeń: np. notarialne lub ustanowienia hipoteki, jeśli bank tego zażąda.
• Koszty różnic kursowych: przy przewalutowaniu kredytu walutowego.

Czy restrukturyzacja kredytu psuje BIK?

Restrukturyzacja jest odnotowywana w danych kredytowych i może utrudnić uzyskanie nowego finansowania w krótkim okresie, ale zwykle jest mniej dotkliwa niż długotrwałe zaległości lub egzekucja.

BIK (Biuro Informacji Kredytowej) gromadzi dane o historii kredytowej klientów banków, SKOK-ów i części instytucji pożyczkowych w Polsce. Zmiana warunków umowy może wpływać na ocenę ryzyka w kolejnych wnioskach, bo bank widzi, że umowa wymagała modyfikacji.

• informacja o modyfikacji umowy może obniżyć ocenę wiarygodności w bankowych analizach,
• w niektórych bankach może to skutkować ostrożniejszą ofertą cenową przy kolejnych wnioskach.

Doprecyzowanie dotyczące czasu widoczności danych: po spłacie zobowiązania dane mogą być przetwarzane w BIK w różnych trybach. Przy zgodzie na przetwarzanie danych po wygaśnięciu zobowiązania, dane mogą być przetwarzane do 5 lat. Bez zgody BIK może przetwarzać dane przez 5 lat od wygaśnięcia zobowiązania, jeśli wystąpiło opóźnienie powyżej 60 dni i spełniono warunek poinformowania.

Case study: historia Pani Marii i Pana Jana

Przykład (założenia: raty równe, oprocentowanie stałe 7%): kredyt hipoteczny 450 000 zł na 25 lat, rata ok. 3181 zł. Po utracie pracy przez Panią Marię dochód gospodarstwa domowego spadł o 40%. Para złożyła wniosek o karencję na 12 miesięcy, bank zaakceptował. W okresie karencji spłacali tylko odsetki, na starcie ok. 2625 zł miesięcznie (przy założeniu stałej stopy). Po karencji bank wydłużył okres spłaty o 12 miesięcy, a łączny koszt odsetek wzrósł orientacyjnie o ok. 31 500 zł. Dokładne wartości zależą od konstrukcji aneksu, rodzaju rat i zmian stóp procentowych.

Najczęstsze błędy przy restrukturyzacji

• Zbyt późne działanie, kontakt z bankiem dopiero po powstaniu dużych zaległości.
• Słabe uzasadnienie, brak dokumentów albo opis bez liczb i bez planu.
• Brak negocjacji, akceptacja pierwszej propozycji bez policzenia kosztu całkowitego.
• Brak porównania wariantów, skupienie się tylko na niższej racie bez oceny skutków w czasie.

Co zrobić, gdy bank odmówi restrukturyzacji?

• Poproś o uzasadnienie, bank powinien wskazać powody decyzji.
• Złóż reklamację, w wielu bankach działa formalna ścieżka odwoławcza.
• Skontaktuj się z instytucją zewnętrzną, na przykład z Rzecznikiem Finansowym, jeśli masz podstawy, aby twierdzić, że bank naruszył Twoje prawa lub procedury.

Restrukturyzacja vs konsolidacja vs refinansowanie, co wybrać?

Restrukturyzacja, konsolidacja i refinansowanie rozwiązują podobny problem, ale inną metodą: restrukturyzacja zmienia warunki w tym samym banku, konsolidacja łączy zobowiązania w jedno, refinansowanie przenosi kredyt do innego banku na lepszych warunkach (zwykle gdy nie ma zaległości).

Checklista – przygotowanie wniosku o restrukturyzację

• [ ] Dane kredytu i identyfikacyjne (numer umowy, saldo, aktualna rata)
• [ ] Dokumenty finansowe (zaświadczenia o dochodach, wyciągi, PIT, decyzje z ZUS lub PUP)
• [ ] Dowody trudnej sytuacji (wypowiedzenie, dokumentacja medyczna, inne koszty)
• [ ] Opis sytuacji z liczbami (spadek dochodu, wzrost wydatków, czas trwania problemu)
• [ ] Preferowany wariant (karencja, wydłużenie, zmiana harmonogramu) i prośba o harmonogram po zmianie

Słowniczek pojęć

• Karencja: czasowe zawieszenie spłaty kapitału, bez zawieszenia spłaty odsetek.
• Marża: stała część oprocentowania ustalona przez bank, doliczana do wskaźnika referencyjnego.
• Oprocentowanie zmienne: oprocentowanie zależne od wskaźnika referencyjnego (np. WIBOR lub WIRON) oraz marży banku.
• Scoring BIK: punktowa ocena wiarygodności kredytowej, wykorzystywana w analizach ryzyka.
• Spread walutowy: różnica między kursem kupna i sprzedaży waluty.
• Aneks do umowy: dokument zmieniający wybrane postanowienia umowy kredytowej.

Metodologia

Artykuł opiera się na analizie Prawa bankowego (w szczególności art. 75c), materiałów Rzecznika Finansowego, informacji i opisów zasad przetwarzania danych publikowanych przez BIK oraz zasad programu Fundusz Wsparcia Kredytobiorców publikowanych przez BGK. Treść i linki zostały sprawdzone pod kątem zgodności na dzień 29/01/2026 r.

FAQ – najczęściej zadawane pytania

Ważne źródła i linki

• Ustawa Prawo bankowe (ISAP), art. 75c
• Rzecznik Finansowy
• Biuro Informacji Kredytowej (BIK)
• BGK: Fundusz Wsparcia Kredytobiorców (FWK)
• KNF: podmioty sektora bankowego

Autor: Jacek Grudniewski
Ekspert ds. produktów finansowych i pasjonat rynku nieruchomości

Data aktualizacji artykułu: 29 stycznia 2026 r.

Kontakt przez LinkedIn:
https://www.linkedin.com/in/jacekgrudniewski/

Ten artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady finansowej ani prawnej. Prezentowane treści nie wyczerpują tematu w pełni i nie uwzględniają Twojej indywidualnej sytuacji. Zawsze konsultuj swoje decyzje z licencjonowanym specjalistą, który dostosuje poradę do Twoich potrzeb. Artykuł może zawierać linki partnerskie, z których autor otrzymuje wynagrodzenie bez dodatkowych kosztów dla Ciebie. Pamiętaj, że ostateczne decyzje podejmujesz na własną odpowiedzialność.